Varroaresistentie 2033
2033 is een horizon, geen mijtvrije kast. Eddy Nowicki spreekt in die beweging vanuit Laakdal, als voorzitter van Bijenvrienden en APIF.
Varroaresistentie 2033 is een Europese beweging van imkerbonden, onderzoekers en praktijkmensen. Op 19 mei 2022 spraken bonden uit Duitsland en Luxemburg in Neuenstein af om de volgende tien jaar te werken aan een varroaresistente honingbijenpopulatie. De projectsite noemt vier pijlers: resistentiesteelt, basisselectie, biotechnische methodes en vorming. Het project kweekt zelf geen bijen. Het verbindt wie dat wel doet.
2033 is een horizon, geen datum waarop de mijt uit de kast verdwenen moet zijn. Op de conferentie in Warschau zei Mariusz Chachuła het zo: het gaat erom dat de bijen met de mijt kunnen leven, niet dat er geen mijt meer in de volken zit.
De plaats van Eddy Nowicki
Eddy Nowicki is voorzitter van Bijenvrienden Kempen en van de Antwerpse Provinciale Imkers Federatie (APIF), de provinciale bond binnen KonVIB sinds 2021.
Al in 2021 sprak Eddy Nowicki de ambitie uit om tegen 2033, het jaar waarin de Bijenvrienden hun 100-jarig bestaan vieren, volledig zonder chemische middelen te imkeren. Zijn visie was toen al gericht op gezonde bijenvolken door middel van biotechnische methoden, met een belangrijke rol voor broedpauzes en natuurlijke weerstand tegen de varroamijt.
Opmerkelijk genoeg ontstond enkele jaren later, geheel onafhankelijk en op een andere plaats in Europa, de internationale beweging Varroa Resistance 2033 (VR2033), met precies dezelfde doelstelling: tegen 2033 bijen houden zonder chemische varroabestrijding.
Hoewel Eddy Nowicki niet betrokken was bij de oprichting van deze internationale beweging, toont deze opmerkelijke samenloop aan dat zijn visie uit 2021 vooruitliep op een doelstelling die later ook internationaal werd omarmd.
Zijn aandeel is de praktijk. Op 18 en 19 april 2026 sprak hij in Warschau op de eerste conferentie Varroaresistenz Polska 2033, voor ongeveer zeshonderd deelnemers. Het onderwerp was de waarde van biotechnische varroabestrijding in België. Hij sprak daar als voorzitter van de Antwerpse federatie, vanuit het werk op de stand in Laakdal.
Niet doden, laten sterven
De lijn van die lezing is eenvoudig. De mijt hoeft niet met een middel te worden gedood als ze sterft voor ze opnieuw in het broed kan. Daarvoor moet de broedpauze lang genoeg zijn, langer dan vijftien à twintig dagen. Oude mijten op de bijen worden dan besmettelijker met het misvormde vleugelvirus en raken geen nieuwe cyclus meer in.
Tellen op werksters geeft volgens hem een scheef beeld, omdat de mijten vooral op de darren zitten.
De cijfers van zijn stand en de twee najaarsmethodes staan op de pagina over de isolator Chmary. Die tekst blijft daar. Hier komt geen nieuw doseerschema bij.
De hybride isolator
Na de isolator Chmary werkte hij een hybride isolator uit. Bijenvrienden beschrijven die als één systeem: koninginnenisolatie, een gecontroleerde broedstop en een vangraam. De imker kiest wat het volk en het seizoen vragen. De uitleg en het tijdschema staan bij de hybride isolator.
Zij noemen ook een samenwerking met professor Krzysztof Olszewski van de universiteit van Lublin, waarin de praktijk aan de kast naast het onderzoek wordt gelegd.
Selectie blijft het andere been
Biotechniek houdt de druk omlaag terwijl de lijn verandert. Varroagevoelige hygiëne blijft bij Bijenpunt een selectiecriterium, naast zachtheid, een trage zwermneiging, een goede winter en honing. Een koningin uit de winkel is daarom geen VR2033-bij, en geen volk dat je niet meer hoeft op te volgen.